HABER MERKEZİ – Özellikle yapay zeka araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte çalışanların işlerine olan bağlılıkları ve motivasyonları düşmeye devam ediyor. Gallup tarafından gerçekleştirilen ve çalışan bağlılığını ölçen güncel bir araştırmaya göre, 2026’nın üçüncü çeyreğinde işine bağlı olduğunu ifade eden çalışanların oranı yüzde 29’a düştü. Bu rakam, 2011’den bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak dikkat çekiyor. Bir önceki çeyreğe göre iki puanlık bir gerileme yaşanmış durumda.
Bu araştırma, çalışan bağlılığını 2000 yılından bu yana izlemektedir. Araştırmanın başlangıç yılında çalışanların yüzde 26’sı işlerine bağlı olduklarını belirtirken, bu oran 2013 yılına kadar yüzde 26 ile yüzde 30 arasında değişiklik göstermiştir. 2020’de ise bu oran yüzde 36 ile en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Ancak takip eden yıllarda düşüş trendi devam etti.
Gallup’un hesaplamalarına göre, çalışan bağlılığındaki her bir puanlık değişim, ABD’de yaklaşık 1.6 milyon çalışanı temsil ediyor. Son çeyrekte yaşanan iki puanlık düşüş, yaklaşık 3.2 milyon çalışanın işine daha az bağlı hissetmesi anlamına geliyor. 2020’den itibaren yaşanan genel düşüşün ise yaklaşık 11 milyon çalışanı etkilediği belirtiliyor.
YAPAY ZEKANIN ETKİSİ BÜYÜK
Bu dönemde özellikle iş yerindeki beklentilerin anlaşılması konusunda belirgin bir gerileme gözlemleniyor. Gallup’un verilerine göre, yapay zekayı iş süreçlerine entegre eden işletmelerde çalışan bağlılığı genellikle daha yüksek olmaktadır. Ancak uzaktan ve hibrit çalışma düzeninde bu fark üçüncü çeyrekte iki puana kadar inmiştir. Fiziksel olarak iş yerinde bulunanlar arasında ise fark yaklaşık dört ila beş puanda kalmıştır.
Bu durum, şirketlerin yapay zeka araçlarını uygulama hızının, çalışanlarla iletişim kurma ve yöneticilerin sağladığı destekten önde gidebildiğine işaret etmektedir. Uzmanlar, şirketlerin yapay zekanın çalışanlardan beklentilerini net bir şekilde ifade etmesini, yöneticilerin desteklerini artırmasını ve teknolojinin hem verimlilik hem de çalışan bağlılığı üzerindeki tesirlerini takip etmesini önermektedir.
Yapay zekanın iş dünyasındaki etkileri yalnızca çalışan bağlılığıyla sınırlı kalmıyor. Teknoloji nedeniyle bazı istihdamlar sona ererken, bazı çalışanların yöneticilerinin beklentilerini karşılamak amacıyla yapay zeka araçlarını kullanıyormuş gibi davrandıkları da bildirilmektedir. Bu tutumun nedenleri arasında, çalışanların söz konusu araçları etkin bir şekilde kullanabilme konusundaki öz güven eksikliği gösterilmektedir.
Ayrıca yapay zeka yatırımlarının şirketlere maliyet avantajı sağlayıp sağlamadığı da tartışılan konular arasındadır. Gartner tarafından gerçekleştirilen bağımsız bir araştırmaya göre ise yapay zekanın maliyetleri düşürebildiği kuruluşların oranı yalnızca yüzde 3 düzeyinde kalmıştır. Buna rağmen araştırmaya katılan firmaların yüzde 85’i teknolojiye yönelik harcamalarını artırmayı planlıyor.
Araştırmalar birlikte değerlendirildiğinde, yapay zekanın iş süreçlerine entegrasyonunun tek başına verimlilik veya çalışan bağlılığında artış sağlamadığı görülmektedir. Teknolojiden beklenen faydanın elde edilmesi için ise görev ve sorumlulukların netleştirilmesi, eğitim verilmesi ve yöneticilerin desteğinin sağlanması büyük önem taşımaktadır.
